İskoçya'nın kayalıklarla çevrili bir plajında, şiddetli bir fırtınanın ardından köpeklerini gezdiren bir çift, nemli zeminde alışılmadık işaretlere rastladı. Bu desenler, eski insan ve hayvan ayak izlerini andırıyordu. Bu keşif, izlerin dalgalar arasında kaybolmadan önce belgelenmesi ve incelenmesi için zamana karşı bir arkeolojik yarış başlattı. Aberdeen Üniversitesinden arkeolog Kate Britton, bulguyla ilgili yayınlanan bir videoda durumu şöyle ifade ediyor: "Çok hızlı hareket etmezsek tüm alanın yok olacağı gerçek bir arkeolojik acil duruma dahil olmanız çok nadirdir."

Zamana Karşı Yarış

İskoçya'nın doğusundaki Lunan Körfezi plajında, yerel sakinler Ivor Campbell ve Jenny Snedden (köpekleri Ziggy ve Juno ile birlikte), fırtınadan hasar görmüş kumullarda ayak izine benzeyen şekiller barındıran taze bir kil tabakası fark ettiler. Durumu Aberdeenshire Belediyesi’nin arkeoloğu Bruce Mann’e bildirdiler. Mann de yeni ortaya çıkan bu alan sonsuza dek kaybolmadan önce kazı yapması için Britton ve ekibini bölgeye çağırdı.

Arkeologlardan oluşan ekip, saatte yaklaşık 88 kilometre hıza ulaşan rüzgarlar altında çalışarak her yükselen gelgitte biraz daha aşınan izleri belgelemek için yarıştı. Arkeolojik alanın görüntülerini kaydetmek için dronlar, kameralar ve daha sonra laboratuvarda kullanılmak üzere 3 boyutlu modelleme yazılımları kullandılar. Ayrıca daha iyi korunmuş bazı izlerin alçı kalıplarını çıkardılar. Yapılan açıklamaya göre bu izler, çıplak ayaklı insanlar ile kızıl geyik (Lat: "cervus elaphus") ve karaca (Lat: "capreolus capreolus") gibi çeşitli hayvanlar tarafından bırakılmıştı. Britton, İskoçya'da daha önce böyle bir alan görmediğini belirterek bunun özel bir şey olduğunun hemen anlaşıldığını vurguluyor.

Demir Çağı'ndan Bir An

İzlerin hemen altında, arkeologlar kömürleşmiş bitki kalıntılarından oluşan bir tabaka buldular. Bitkiler üzerinde yapılan karbon tarihlemesi, bu kalıntıların günümüzden 2000 yıl öncesine, Geç Demir Çağı'na ait olduğunu gösterdi. Aberdeen Üniversitesinden arkeolog Gordon Noble, konuyla ilgili şunları söylüyor: "Geç Demir Çağı tarihlemesi, yakındaki Lunan Vadisi'nin zengin arkeolojisi hakkında bildiklerimizle uyumlu. Bu izlerin, Roma'nın İskoçya'yı işgali sırasında ve Piktlerin ortaya çıkışından önceki yüzyıllarda yaşamış insanlar tarafından yapıldığını düşünmek çok heyecan verici." Yine Aberdeen Üniversitesinden arkeolog William Mills ise Lunan Körfezi'ndeki bu alanın bize, şu anda kumlu olan bu plajın bir zamanlar çamurlu bir nehir ağzı olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Mills'e göre insanlar bu ortamı muhtemelen geyik avlamak veya yabani bitkisel gıdalar toplamak için kullanıyorlardı.

Britton ve ekibi, alanı iki gün boyunca kazarak mümkün olduğunca çok kayıt aldı. Ancak bir hafta sonra geri döndüklerinde, izler tamamen yok olmuştu. Britton bu durumu, "Binlerce yıl önce insanların dakikalar süren eylemlerini temsil eden ayak izleri, günler içinde yok oldu," sözleriyle özetliyor. Britton, Lunan Körfezi'ndeki alanın İskoçya'da benzersiz olmasına rağmen, bunun dışarıda potansiyel olarak buna benzer başka alanların da olabileceği anlamına geldiğini belirtiyor.

Ayak İzleri Neden Önemli?

Bu ayak izi bulgusu oldukça heyecan verici; çünkü iz yolları, onları bırakan insanlar hakkında yaklaşık ağırlık ve boyun yanı sıra ne kadar hızlı yürüdükleri ve ayakkabı giyip giymedikleri gibi pek çok bilgiyi ortaya çıkarabilir. Hatta davranışlara dair olası yorumlar yapılabilir.