Reuters tarafından bildirilen karar, Polonyalı askeri liderler tarafından da doğrulandı; liderler, sensörler ve kameralarla donatılmış modern araçların hassas veriler toplayabileceğinden endişe duyduklarını belirtti. Tedbir ayrıca, askeri telefonların Çin yapımı araçların bilgi-eğlence sistemlerine bağlanmasının yasaklanmasını da içeriyordu.

YASAK HANGİ BÖLGELERDE GEÇERLİ? Bu kısıtlama tüm askeri alanlar için geçerli değildir. Askeri hastaneler, kütüphaneler, savcılıklar veya kışla kulüpleri gibi sivillerin de kullanımına açık olan tesislere giriş yapılabilir. Ordu, bunun NATO üyesi ülkelerin uygulamalarıyla uyumlu ve savunma altyapısının yüksek düzeyde korunmasını sağlamaya yönelik bir ihtiyati tedbir olduğunu vurguladı.

HER ŞEYİ GÖREN ARABALAR MI? Doğu Araştırmaları Merkezi (OSW), Aralık ayında akıllı elektrikli otomobillerin -özellikle Çin yapımı modellerin- hassas bilgileri toplayıp yurt dışına iletebileceği konusunda uyarıda bulundu. Rapora göre:

• Çevrelerini sürekli olarak haritalandırıyorlar.
• Güzergahları kameralar ve sensörlerle izliyorlar.
• Hatta askeri hedefler veya birlik hareketleri hakkında veri bile kaydedebilirler.

OSW ayrıca, veri akışının nihai hedefinin Çin olabileceğine ve Rusya'nın da bu bilgilerden dolaylı olarak fayda sağlayabileceğine dikkat çekti. Polonya özel servisler koordinatörü Tomasz Siemoniak, hükümetin tehdidi ciddiye aldığını belirtirken, dijital işlerden sorumlu bakan da ulusal siber güvenlik sisteminin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

NORVEÇ VE DANİMARKA UYARI İŞARETLERİ Polonya'nın bu kararı emsalsiz değil. Oslo merkezli ulaşım şirketi Ruter tarafından yapılan bir güvenlik testi, üreticinin Çin yapımı Yutong elektrikli otobüslerinin kontrol sistemine yalnızca güncellemeler için değil, aynı zamanda araçları durdurmak için de erişebildiğini ortaya koydu. Danimarka yetkilileri, ülkede faaliyet gösteren Yutong otobüsleri için bu özelliği nasıl devre dışı bırakacaklarını araştırmaya başladı.

G7'nin yazdığına göre, endişe sadece veri toplamayla sınırlı değil: uzaktan müdahale ve hatta sabotaj olasılığı da gündeme getirildi; örneğin, kriz durumunda stratejik yolların kapatılması gibi.

AVRUPA BİRLİĞİ NE YAPABİLİR? Avrupa Komisyonu, ocak ayı sonunda Siber Güvenlik Yasası'nda yapılacak değişikliklere ilişkin planlarını sundu. Öneriye göre, kritik altyapı bileşenlerinin "yüksek riskli" olarak sınıflandırılan tedarikçilerden kademeli olarak çıkarılması öngörülüyor. Bu önlemler, aşağıdakiler de dahil olmak üzere 18 sektörü etkileyecektir:

• elektrik şebekeleri
• su temini
• bulut hizmetleri
• drone teknolojisi
• gözetim sistemleri
• sürücüsüz ve uzaktan bağlantılı araçlar

Bu kısıtlamalar ancak resmi bir risk değerlendirmesinin ardından yürürlüğe girecek ve her halükarda öncesinde bir pazar analizi ve etki değerlendirmesi yapılacaktır. AB'de yürürlüğe giren yeni bir düzenleme, henüz sürücülerin pek haberdar olmadığı bir konu olsa da, sadece yeni değil, eski araç sahiplerini de etkiliyor. Düzenlemenin özü, araçlar tarafından toplanan verilerin artık üretici tarafından değil, araç sahibi tarafından kontrol edilmesidir. Akıllı araçlar artık mobil veri merkezleri: kameralar, radarlar ve yazılımlarla donatılmış ağ bağlantılı sistemler. Soru şu ki, bu cihazlar sadece kolaylık ve güvenlik mi sağlıyor yoksa jeopolitik bir risk de oluşturuyorlar mı? Her halükarda, Polonya'nın kararı, Avrupa'nın Çin "akıllı arabalarının" ulusal güvenlik üzerindeki etkilerini daha ciddiye aldığının bir başka işaretidir.